Tzatziki, ser feta i cała reszta

Kuchnia grecka charakteryzuje się tym że spośród wielu różnorodnych potraw greckich - każdy region ma swoje odmiany i dania lokalne. Fundamentem kuchni greckiej jest oliwa z oliwek. W starożytności stosowana była równie obficie w kosmetyce. Ważne miejsce w tradycyjnej kuchni greckiej zajmują również sery. Najbardziej popularny to oczywiście feta, jednak pamiętać należy także o kopanisti (podobny do rokpolu owczy ser o ostrym, pieprzowym smaku) i kasseri (żółty ser twardy).

Kuchnia grecka jest smaczna, bardzo urozmaicona, oparta na dużych ilościach warzyw, serach owczych, baraninie, ale także wołowinie, wieprzowinie, koźlęcinie oraz na owocach morza i rybach. Pełne śniadanie nie jest w Grecji popularne, a lunch jada się późnym popołudniem. Około godziny jedenastej Grecy często zajadają się ciastem o nazwie tyropitta, wypełnionym gorącym płynnym serem feta. Obiad w Grecji spożywa się między 14 a 18. Głównym posiłkiem dnia jest kolacja, jedzona zazwyczaj w restauracjach lub tawernach około godziny 22.00 lub nawet 23.00.

Oliwa z oliwek obecnie w Grecji to podstawa wszystkich potraw, służy do smażenia, dodawana jest do sałatek.

Jedzenie wegetariańskie w Grecji
Wegetarianie z łatwością zjedzą w Grecji najróżniejsze dania bezmięsne, ponieważ ta kuchnia w dużej mierze bazuje na warzywach, owocach i nabiale.
Warzywa Grecy często smażą lub zapiekają z rozmaitymi dodatkami np. serem feta, serem żółtym, kaszą, ryżem itp.
Wegetarianie będą zadowoleni z ilości serwowanych sałatek i zapiekanek na bazie papryki, ogórków, pomidorów, bakłażanów, cukinii, czy karczochów. Często podaje się je z pieczywem, różnymi sosami i pastami, którymi można się z powodzeniem najeść.

Sałatka z fetą
Przyjmuje się, że oryginalna kuchnia grecka należy do najzdrowszych na świecie, ponieważ obfituje w ryby, świeże owoce i warzywa oraz dodatek oliwek i oliwy. Taka dieta sprzyja zachowaniu młodego wyglądu i dobrego zdrowia, zapobiega zawałom serca i udarom.
W kuchni Grecy używają dużej ilości pomidorów, czosnku, papryki, baraniny, świeżych ziół i ryb. Dużą popularnością cieszą się greckie wina.

Greckie Posiłki
Grecy przeważnie nie jadają śniadań, gdyż bardzo późno spożywają ostatni posiłek poprzedniego dnia. Zwykle rano piją kawę, do której pogryzają biszkopty albo placki.
Na drugie śniadanie mieszkańcy słonecznej Hellady jedzą często ciasto, wypełnione płynną fetą.
Obiady w Grecji nie mają zbyt wysokiej rangi, dlatego jada się je skromnie podczas sjesty.
Najważniejszym, celebrowanym posiłkiem dnia jest kolacja, bardzo obfita i sycąca, jadana po godzinie 22:00. Kolacje często spożywa się poza domem w tawernach.

Greckie Przystawki
Grecy jadają pikantne przystawki, aby pobudzić apetyt – zważywszy na ilość dań głównych, dobry apetyt to podstawa udanej kolacji. Przed głównym posiłkiem Grecy serwują pieczywo, pasty, sery, sałatki i sosy. Często podaje się smażone warzywa (papryka, kabaczki) a sosy i pasty doprawia dużą ilością czosnku oraz mięty.
Najpopularniejszymi sałatkami są te na bazie świeżych warzyw. Słynna jest sałatka grecka (choriatiki), nazywana przez Greków sałatką wiejską. W jej skład wchodzą ogórki, pomidory, papryka, cebula, oliwki, ser feta, oliwa i przyprawy. Sałatka najlepiej smakuje z pastą taztziki na bazie ogórka, mięty oraz czosnku.

Greckie posiłki - Zupy, mięsa, ryby i owoce morza
Grecy jadają przeważnie gęste, sycące zupy na bazie mięsa z dodatkiem pożywnych warzyw – soczewicy, grochu i fasoli.
Z mięs jada się dużo baraniny i jagnięciny, wołowinę i mięso wieprzowe, spotkać można także dania z jagnięciny. Grecy przyrządzają wiele potraw na bazie mięsa mielonego.
W całej Grecji popularne są dania z ryb i owoców morza, mięczaków oraz skorupiaków. Do najczęściej spożywanych ryb należą barweny, zaś z owoców morza jada się w przeróżnych kombinacjach krewetki, kalmary i ośmiornice.

Słodycze i desery popularne w Grecji
baklavas: ciasto z mielonych orzechów i miodu, przekładanie cienkim ciastem francuskim, podawane z lodami i bitą śmietaną nugatina: ciasto migdałowe z budyniem 

Przykładowe greckie dania
souvlaki: szaszłyki z jagnięciny lub baraniny moussaka: zapiekanka z mielonego mięsa baraniego, warzyw i sera feta domates: pomidory faszerowane tiganaki: wieprzowina smażona z pieczarkami, podawana z sosem tzatziki irodio: rozmaite kawałki mięsa z grilla, podawane z sosami i sałatkami (potrawa dla wielu osób) 

Najbardziej popularne dania w kuchni greckiej to:

melitzanes
- są to duszone bakłażany
piperies
- papryka z przyprawami
souvlaki
- szaszłyki z baraniny lub jagnięciny
suvlaki pita
- zawiniete w placek (pita) kawaleczki grillowanego miesa z pomidorami, ogórkami, cebula i sosem czosnkowym
tsatsiki
- rodzaj twarogu z czosnkiem i ogórkiem
domates
- faszerowane ryżem i mięsem pomidory
mussakas
- zapiekana potrawka z mielonej baraniny, pomidorów, bakłażanów i fety
giuvetsi
- mięso duszone z warzywami i kluseczkami lub makaronem
kotlety baranie
- przeważnie jagnięce
grecka salada
- sałatka z kawałków sera feta, pomidorów, ogórków i cebuli doprawiona dobra oliwa i oprószona oregano
fetta
- ser mocno osolony
gyros
- mieso przygotowane na specjalnym palinisku, opiekane dookola
avgolemono
- grecka zupa cytrynowa

Kolacje w Grecji
Kolacje w Grecji jada się późno i są one bardzo obfite. Wieczór ciągnie się długo i nikt się nie przejmuje, ze rano trzeba wstać do pracy, nikomu nie przeszkadzają bawiące sie do późna dzieci. Jest przecież ciepła noc, ktoś śpiewa i gra na buzuki, a powietrze przesyca zapach rozmarynu i jaśminów. Rankiem pamięta się jeszcze obfitą kolację spędzona z przyjaciółmi, dlatego śniadania nikt tu nie celebruje. Kawa i mały herbatnik wystarcza za poranny posiłek.

Kawa po grecku
Kawę po grecku przygotowuje się w specjalnych tygielkach zwanych briki. Briki może być wykonany z miedzi, aluminium lub stali nierdzewnej. Kawę po grecku możemy sporządzić na cztery sposoby:
1. Sketos - mocna bez cukru
2. Metrios - średnia z jedną łyżeczką cukru
3. Glykis lub vari Glykis - słodka lub ulepek
4. Glykis vrastos - słodka, gotowana więcej niż jeden raz

Kiedy upał męczy, lecz nie można skorzystać z uroków sjesty - mądrego wynalazku Południa i Orientu - siły przywróci lodowata cafe frape (nesca ubita z kostkami lodu i odrobiną cukru) albo przyrządzana w tygielku i podawana w maleńkich filiżankach cafe grecką. Ta kawa to filozofia codzienności, ceremoniał greckiego ranka, popołudnia i wieczoru. Każdy jej łyk uczy radości z pogodnego trwania, cieszenia się życiem, słońcem, chwilą.

Grecka chałwa sezamowa zwana Salonikos to typowy przysmak grecki. Produkowana jest według dawnej receptury z mielonych nasion sezamu, które są bogatym źródłem protein,  błonnika i elementów śladowych. Chałwa jest bardzo zdrowa, 10 dkg tego przysmaku zawiera 250mg potasu, 110mg magnezu i 2,5mg plaza. Bardzo łatwo się trawi, nie zawiera cholesterolu i substancji konserwującyh, co w dzisiejszych czasach jest bardzo ważne. 

A jak właściwie serwować chałwę? Najczęściej podawana jest krojona w plasterki, czasami pokropiona cytryną i posypana mielonym cynamonem. W ten sposób jej orzechowy smak zostanie podkreślony. Niektórzy lubią chałwę z lodami, owocami, których w Grecji nie brak przez cały rok.  

Chałwa ma swoje miejsce w typowym greckim menu. Grecy często podają ją na deser, popularna jest chałwa zapieczona. Danie to przygotowuje się tak, że plasterek chałwy zapakuje się w folię aluminiową i 10 min krystalizuje się w piekarniku. 

Z chałwą związane jest kolejne danie z ziaren sezamu, tachini. To zmielone ziaremka sezamu, które najczęściej miesza się z miodem albo jogurtem, a które stanowią prawdziwy przysmak. 


Alkohole popularne w Grecji
Słynne są greckie wina, w tym żywiczne wino retzina, które autentyczny smak zawdzięcza beczkom, w których leżakuje. Popularne są także drinki z wódką anyżową ouzo oraz metaxa (mieszanka wina i brandy).

Nieodzownym dodatkiem greckiej kuchni jest miejscowe wino. Z greckich win butelkowych warto spróbować wina białe: Cambas, Boutari Lac de Roches i Calliga, wszystkie marki CAIR z Rodos. Firma CAIR z Rodos zajmuje się również produkcją wytrawnego i półsłodkiego szampana. Najlepszym greckim czerwonym winem jest Boutari Nemea i Naoussa, a do bardziej wyszukanych należy Tsantali Agioritiko (białe lub czerwone). W Grecji doskonałe wina produkowane są na wulkanicznej wyspie Santorini (Thira), również zasłużoną sławą cieszą się wina pochodzące z Kefallonii (szczególnie greckie białe wino Robola). Grecka wyspa Kreta słynie głownie z wina Logado. Działająca na Półwyspie Chalcydyckim winiarnia Carras produkuje wyśmienite wino Porto Carras.

Innym, "narodowym" dla Greków trunkiem jest ouso me mese - ouzo, 48-procentowy alkohol doprawiany takimi ziołami, jak anyż lub koper. Greccy mężczyźni potrafią przy jednym małym kieliszku tego trunku przesiedzieć całą noc w tawernie dyskutując nad wszelkimi "problemami" tego świata.

Grecki likier ouzo
Ouzo to typowy grecki napój alkoholowy o wspaniałym anyżowym smaku. Najczęściej podawany z lodem albo maksymalnie schłodzony. Ouzo jest krystaliczne, po dodaniu kostek lodu zabarwia się na biało. Można też rozcieńczać je z bardzo schodzoną wodą niegazowaną. 

W Grecji ten delikatny likier jest do dostania często wraz z innymi smakołykami zwanymi "Meze". Należą do nich jeszcze liście winogron nadziewane ryżem, oliwki z pestkami, owoce morza, suszone pomidory, bakłażany z fetą itp. 

Anyżowy smak likieru ouzo znajduje zastosowanie w przygotowaniu wyjątkowych koktajli. Polecamy następujący: mieszamy w sheakerze 1dcl soku cytrynowego z 3dcl brandy (wspaniale się do tego nadaje Metaxa), wlewamy do kieliszka na wino i dolewamy soku imbirowego. Na koniec dodajemy 10dcl ouzo. Kieliszek można ozdobić kawałkiem cytryny i życzymy smacznego. 

Największa produkcja ouzo jest na wyspie Lesbos. Właśnie to miejsce uważane jest za kolebkę ouzo. Sam proces wytwórczy nie jest skomplikowany – podstawą jest wódka uzyskana z destylacji surowego soku z winogron. Poza anyżem do alkoholu dodawane są jeszcze inne składniki. Każda gorzelnia ma swoją recepturę, ale często dodawane są jeszcze kolendra, mięta, cynamon, lukrecja, orzeszki laskowe, goździki, kwiaty cytrusów itp. Niektórzy dodają też rodzynki. Proporcje i zestawienie dodatków stanowią oczywiście pilnie strzeżoną tajemnicę produkcji, ponieważ gwarantują oryginalny smak i zapach ouzo. Podczas wizyty w Grecji nie zapomnijcie spróbować tego miejscowego specjału, może posmakuje Wam i będziecie mieli pomysł na ciekawą pamiątkę. 

Grecka Metaxa
Grecja znana jest na całym świecie ze swojego trunku o złotawym kolorze zwanym Metaxą. Ta grecka specjalność powstaje w wyniku destylacji wina pochodzącego z silnie dojrzałych winorośli bogatych w cukier. Po osiągnięciu oczekiwanej fazy dojrzałości destylat miesza się z sezonowymi winami muskatowymi oraz ekstrakem ziołowym z domieszką płatków różanych. Specjalna receptura tej mieszanki jest oczywiście okryta tajemnicą. Do wyroby Metaxy pięciogwiadkowej używa się trzech gatunków wina z winorośli, które wysuszone na słońcu poddawane sa destylacji i przynajmniej 3 lata dojrzewają w żywicznych beczkach dębowych. 

Ten wyśmienity trunek w 1880 roku otrzymał nazwę pochodzącą od jego twórcy Spyrosa Metaxasy. Spyros zmarł w roku 1909, jednak o jego odkrycie zadbali synowie. Dzięki nim popularność brązowej gorzałki rosła. Kolejne pokolenia podtrzymywały rodzinną tradycję. W latach sześćdziesiątych XX w. wybudowano wytwórnię Metaxy Kiffisia i rozpoczęła się dystrybucja Metaxy, której sieć obecnie obejmuje ponad 75 krajów świata! Dzięki temu dziś Metaxa sprzedawana jest nie tylko w greckich tawernach, ale również w  estauracjach wiedeńskich, klubach zachodnioeuropejskich i w nowojorskich barach. 

Metaxę podaje się czystą, z lodem albo w kompozycji z wybranym napojem bezalkoholowym. Zawartość alkoholu w Metaxie to ok. 38%. Ten złotawy napój wyróżnia się swoim aromatem winorośli i przesycony jest wspaniałym posmakiem dębowych beczek, w których dojrzewa.